195 χρόνια μετά... ατενίζει το Αγραφιώτικο Αρματολίκι του

26 Ιουλίου 1823: «…αμέσως κινώ κατ’ ευθείαν δια Άγραφα, με 200 στρατ. οπού έχω, προς βοήθειαν του Καραϊσκάκη, ο οποίος φωνάζει ο δυστυχής .. ο Σκόντρας ο ίδιος επήγε εις Άγραφα, με όλην την δύναμίν του, και επιάσθη το ντουφέκι εις τας 23 του τρέχοντος, και σήμερον είναι τρείς ημέρες οπού πολεμά, όμως είναι αδύνατον να τους εμποδίση επειδή ήτον υστερημένος και από εφόδια και από ασκέρι. Μόνον 500 καλούς στρατιώτας έχει, και τους Αγραφιώτας τους απόλυκεν δια να κυβερνήσουν τας φαμελλίας των ….».

«θύμηση όντας ήρθε ο Σκόντρα πασάς … και εκίνησαν οι τούρκοι και επήραν τ’ Άγραφα σβάρνα καίγοντας και ήρθανε στα Απινιανά. Και όθεν απερνούσαν δεν άφησαν τίποτα, ούτε καλύβια και μοναστήρια και εκκλησίες όλα τα έβαλαν εις την φωτιάν και έπειτα επήγαν μέσα εις το καρπενήσι και εστάθηκαν έναν μήνα. Και εμαζώχτηκαν οι καπεταναίοι και ήρθεν ο Μάρκος από το Μεσολόγγι με χίλιους Σουλιώτας».

...........................................................

ΛΕΟΝΤΙΤΟ: Από Πρωτεύουσα των Αγράφων και του Καραϊσκάκη στην …Τουρκική κυριαρχία

Τριανταφυλλιά Η. Μαντζιούρα
Λάμπρος Γ. Τσιβόλας

«Μιάμιση ώρα προς βορρά των Αγράφων ανοίγεται μια τρίτη κοιλάδα έκτασης έντεκα χιλμ. προς βορειανατολικά, που καταλήγει στο χωριό Πετρίλος. Σ’ αυτό το χώρο βρίσκονται η πολίχνη Λεόντιτος και τα ερείπια του παλαιοκάτουνου, που επιβεβαιώνουν οικοδόμηση της περιοχής των ύστερων Ρωμαϊκών χρόνων», έγραφε ο Πουκεβίλ (1) στις αρχές του 1800, και πληροφορούσε ότι το Πετρίλος (πόλη μοιρασμένη σε επτά συνοικίες, αριθμεί 1000 ελληνικές οικογένειες, το δε Λεόντιτος, 100 ελληνικές οικογένειες, χωρίς να τολμήσει ο ίδιος να διαβεί από την περιοχή, όπου τότε δρούσαν οι Κατσαντωναίοι. Σίγουρα όμως δεν αρκούσε μόνο αυτή η αναφορά, για να κάνει τους Ευρωπαίους χαρτογράφους* της εποχής να έχουν μια ξεχωριστή θέση, ανάμεσα στα βουνά των Αγράφων, για την πολίχνη Λεόντιτος.

Λίγα χρόνια νωρίτερα, το 1782 γεννήθηκε στο Μαυρομάτι «ο γυιός της καλογριάς», που έμελλε να συνδεθεί στενά με την περιοχή των Αγράφων γενικότερα, της Αργιθέας και την πολίχνη Λεόντιτος.

«Κατά την παράδοσιν το εκ του σπηλαίου βρέφος, παρελήφθη υπό του τσέλιγκα Καρα-ίσκου, εις το οκτάωρον απέχον χωρίον Λεοντίτου, ένθα διήλθε την παιδική του ηλικία».(2). Η ίδια παράδοση αποτυπώθηκε τη δεκαετία του 1930  πού ήθελε επιπλέον και τον γέρο Καραϊσκο (τον πατέρα του Καραϊσκάκη) να έχει το σπίτι του στο Λεοντίτο και « στην άκρια του χωριού τα χαλάσματα, που σώζονταν ακόμα να ιστοράνε τα περασμένα».

Ολόκληρο το κείμενο σε μορφή PDF